Gieskes-Strijbis Fonds

jaarbericht

Op deze pagina vindt u het jaarbericht van het Gieskes-Strijbis Fonds over 2022. De verleiding was groot om dit activiteitenverslag te laten schrijven door ChatGPT, de door kunstmatige intelligentie gedreven tekstgenerator. Microsoft heeft besloten 10 miljard in deze technologie te investeren en de app te integreren in onder andere hun Office pakket. Zo is het mogelijk eenvoudig teksten te genereren alsof ze door een mens geschreven zijn. 

Beleidsverslag

Niet alleen tekst kan op basis van kunstmatige intelligentie gegenereerd worden. Naar aanleiding van de bruikleen van het 'Meisje met de parel' voor de Vermeer-tentoonstelling in het Rijksmuseum, heeft het Mauritshuis een prijsvraag uitgeschreven om een hedendaagse variant op het schilderij te maken. Eén van de vijf gekozen werken is niet met de hand gemaakt, maar door het AI-programma Midjourney. Toch koos het museum ervoor om het werk niet aan de software toe te schrijven, maar aan degene die de computer de opdracht had gegeven, de kunstenaar Julian van Dieken. 

Lees meer

A year like no others

Na een jaar in een crisis te hebben gezeten, hadden we toch een beetje de hoop dat 2021 het jaar van herstel zou zijn. Terug naar ons bekende bestaan, onze vrijheid terug, ongepland en ongetest last-minute kunnen besluiten naar het theater te gaan. Zonder reservering een restaurant binnen lopen, om aan een tafeltje zonder spatscherm plaats te nemen. Bij familie op bezoek, zonder vooraf te tellen hoeveel mensen aanwezig zijn.

Maar helaas. 2021 bleek grotendeels een herhaling te worden van het jaar ervoor. Groundhog day. Eat, work, sleep, repeat.  Een eeuwigdurend rondje om de kerk. We waren wat meer gewend en wat minder bang. Maar na de zomer daalde het besef  in dat we moesten gaan leren leven met een blijvend virus. Eentje dat zich in het beste geval gaat gedragen als een  gevaarlijke griep.  Tegelijkertijd heeft deze periode ons ook goede dingen gebracht. We zijn zo’n beetje van de drie kussen af (hoewel die  steeds vaker wordt vervangen door een hug). Het hybride werken lijkt een blijvertje te worden (waarom zijn er dan toch weer  files?). Maar de belangrijkste les is misschien wel dat we de grootste uitdaging van onze tijd niet alleen moeten aanpakken,  maar dat we dat ook kúnnen. De pandemie heeft laten zien dat we als mensheid in staat zijn om in korte tijd grote  veranderingen teweeg te brengen. We kunnen radicaal anders werken, grote investeringen doen, ons aanpassen aan iets  wat onzichtbaar lijkt. Iets wat wij eerder niet voor mogelijk hadden gehouden en een hoopvol signaal is voor de toekomst. 

Klimaatverandering dwingt ons allemaal om een radicale omslag te maken in onze verhouding met de aarde en alles wat daar op leeft. Dat vraagt om een groot aanpassingsvermogen van ons als individu, als groep en als wereldbevolking. Het project ‘Change-ability for a world in flux’ is een filosofisch en artistiek onderzoek naar dit vermogen van de broers Ronald en Erik Rietveld, die samenwerken in het collectief RAAAF Public. Het filosofische onderzoek van Erik wordt vijf jaar gefinancierd door NWO met een Vici-beurs, terwijl het artistieke onderzoek van Ronald in diezelfde periode wordt ondersteund door het Gieskes-Strijbis Fonds.

Ondernemers met de ambitie om de transitie in het landbouw- en voedselsysteem te versnellen kunnen terecht bij het Talent First programma van Fresh Ventures. Binnen dit programma worden in drie jaar honderd talentvolle mensen begeleid in de ontwikkeling van start-ups die een bijdrage leveren aan regeneratieve voedselsystemen. Het Fonds steunt dit programma met een lening, die alleen bij succes van de startups hoeft te worden terugbetaald.

Sinds twee jaar richt het Fonds zich ook op het beschermen van mensenrechten binnen het digitale domein. Dat is niet alleen een uitdaging binnen Nederland, maar ook aan de grenzen van Europa, zoals op de Balkan. Ook in deze landen is het voor de overheid moeilijk om weerstand te bieden tegen de schijnbare voordelen van technologische ontwikkelingen als automatische gezichtsherkenning en de inzet van kunstmatige intelligentie bij het bestrijden van fraude of andere criminaliteit. Door het ondersteunen van SHARE Foundation met de organisatie van een jaarlijkse digital rights summer school in Belgrado voor mensenrechtenverdedigers uit de regio hoopt het Fonds een bijdrage te leveren aan het beschermen van mensen- en burgerrechten op Europees niveau.

De toepassing van kunstmatige intelligentie kan ook vooruitgang brengen, bijvoorbeeld bij medische diagnose. Met het programma ‘Uitlegbare AI’ onderzoekt het LUMC hoe kunstmatige intelligentie kan worden ingezet bij diagnose. Hierbij krijgen artsen niet een blackbox uitkomst, maar inzicht in hoe het systeem tot een bepaalde uitkomst is gekomen. Dit onderzoek steunt het Fonds de komende vier jaar met de financiering van drie promotieplaatsen.

activiteiten overzicht

Van de 136 in 2022 ontvangen donatieverzoeken (2021: 149), werden 20 organisaties uitgenodigd een nieuwe projectaanvraag in te dienen. Hiervan werden 16 nieuwe aanvragen gehonoreerd en 1 project werd verlengd.

Het totaal van toegekende projecten in 2022 komt op € 5.621.427. Het betrof overwegend meerjarige projecten. Het totaal aantal toegekende en verlengde projecten bedroeg eind 2022: 183.

Cijfers en informatie per werkterrein

Natuur & milieu

Beleidsplan
Totaal toegekende projectfinanciering aan nieuwe projecten in 2022
€ 2.188.965
Totaal betaald aan lopende projecten in 2022
€ 2.103.576
Aantal nieuwe projecten in 2022
5

Democratie & rechtsstaat

Beleidsplan
Totaal toegekende projectfinanciering aan nieuwe projecten in 2022
€ 1.324.256
Totaal betaald aan lopende projecten in 2022
€ 992.369
Aantal nieuwe projecten in 2022
6

Medische wetenschap

Beleidsplan
Totaal toegekende projectfinanciering aan nieuwe projecten in 2022
€ 1.020.243
Totaal betaald aan lopende projecten in 2022
€ 793.750
Aantal nieuwe projecten in 2022
2

Kunst & cultuur

Beleidsplan
Totaal toegekende projectfinanciering aan nieuwe projecten in 2022
€ 1.087.963
Totaal betaald aan lopende projecten in 2022
€ 1.583.330
Aantal nieuwe projecten in 2022
3

Podiumprijs

De Gieskes-Strijbis Podiumprijs gaat dit jaar naar componist Kate Moore en multidisciplinair kunstenaar Femi Dawkins. Deze grootste podiumprijs van het land is op 19 september 2022 uitgereikt in Amsterdam in aanwezigheid van de vijf genomineerden en diverse gasten. De prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan twee makers die bijdragen aan de kwaliteit en de diversiteit van de podiumkunsten in Nederland. De winnaars mogen het prijzengeld van € 60.000 (bedrag per winnaar) naar eigen inzicht aanwenden ten behoeve van hun artistieke ontwikkeling.

Francesca Lazzeri, Connor Schumacher, Femi Dawkins, Kate Moore en Carole van Ditzhuyzen zijn de vijf genomineerden voor de Gieskes-Strijbis Podiumprijs 2022. “De Gieskes-Strijbis Podiumprijs is meer dan ooit nodig in tijden waarin het voor podiumkunstenaars moeilijk is om werk te realiseren, zichtbaar te maken en aan publiek te presenteren”, aldus voorzitter van de Adviescommissie van de Podiumprijs Annemieke Keurentjes. De Adviescommissie van de Gieskes-Strijbis Podiumprijs 2022 koos voor deze 5 uiteenlopende genomineerden omdat ze allen uniek zijn in de manier waarop ze een artistiek universum creëren. Daarbinnen zijn de genomineerden zeker niet eenkennig: multidisciplinaire verkenningen en een verbondenheid met maatschappelijke ontwikkelingen paren ze aan een grote gevoeligheid voor het bereiken van nieuwe publieken.

Prijswinnaar

Femi Dawkins

Meer info
Prijswinnaar

Kate Moore

Meer info

De Adviescommissie voor de Gieskes-Strijbis Podiumprijs 2022 bestond uit

Holland Festival

Annemieke Keurentjes

Dox

Hildegard Draaier

Gaudeamus Festival

Martijn Buser 

Zangeres, componist en film- en theatermaker

Rajae El Mouhandiz

Maatschappij Discordia

Jan-Joris Lamers

Bestuur en organisatie

In 2022 zijn er geen formele wijzigingen geweest in de samenstelling van het projectteam en bestuur. Wel is Leendert van Driel herbenoemd als voorzitter tot 2026. 

Voor de organisatie van de Podiumprijs hebben we dit jaar voor het eerst de waardevolle inzet gehad van freelance producer Nandine van Karnebeek.

Bestuurslid
mevrouw L.C. van der Sar
Bestuurslid
mevrouw F.M.J. Houben
Secretaris
de heer Y.D. Albrecht
Voorzitter
de heer L.J. van Driel
Bestuurslid
de heer P. Vellinga
Penningmeester
de heer J.B.M. Streppel

Ook is er een aantal wijzigingen aangekondigd die in 2023 plaatsvinden. Programmamanager Anne van Groningen heeft het Fonds in februari 2023 verlaten. In de afgelopen 6 jaar heeft zij met grote toewijding inhoud gegeven aan de werkterreinen "Democratie en Rechtsstaat" en "Natuur en Millieu". We zijn haar zeer erkentelijk voor haar inzet.In april 2023 heeft Roderic Evans-Knaup afscheid genomen van het Fonds. Naast zijn directietaken heeft hij zich ingezet voor de ontwikkeling van het werkterrein "Kunst en Cultuur” en “Democratie en Rechtsstaat”, alsmede voor de Gieskes-Strijbis Podium Prijs. We zijn hem erkentelijk voor zijn inzet.

Directeur
Vanaf 1 april 2023
Floris van Hest
Vanaf 1 april 2023
Controller
Henk Jonker
Programmamanager
Frederiek Cohen
Programmamanager
Peggy de Jonge
Programmamanager
Lieke van 't Veer
Officemanager
Lara Brdar